Inleiding
Als er een seizoen is dat mensen vaak onderschatten, is het de herfst. September tot en met november is in Frankrijk een periode van volle wijngaarden, kleurende bossen en een rust die na de zomerdrukte extra welkom is. Zelf ga ik in deze maanden het liefst de wijnstreken in of ga ik wandelen in de heuvels rond huis. In dit artikel lees je waarom de herfst zo bijzonder is, wat je van het weer kunt verwachten en waar je het beste terechtkunt.
September: de nazomer en het begin van de wijnoogst
September is voor mij een van de fijnste maanden van het jaar. De scholen zijn weer begonnen, de grote drukte is voorbij, maar het weer is in grote delen van Frankrijk nog volop zomers. Tegelijkertijd start in veel wijnstreken de vendanges, de wijnoogst, meestal ergens tussen begin september en begin oktober, afhankelijk van de streek en het type druif. Het is een drukke, feestelijke periode op het platteland, en in sommige dorpen wordt de oogst nog altijd gevierd met een lokaal feest.
Wie in september reist, combineert dus het beste van twee werelden: nog aangenaam warme dagen en tegelijk het culturele hoogtepunt van het wijnjaar. Veel domaines zijn dan extra levendig en soms kun je als bezoeker zelfs meekijken bij het oogsten of persen. Zwembaden zijn in september meestal ook nog volop bruikbaar, zeker in het zuiden, waardoor je overdag actief op pad kunt en 's avonds toch nog even het water in kunt.
Oktober en november: kleuren en rust
Vanaf oktober verandert het landschap zichtbaar. De wijngaarden kleuren goud en rood, de bladeren aan de bomen volgen al snel en in bosrijke streken zoals de Dordogne, de Ardeche of het Loiredal ontstaat een palet dat qua kleurenpracht makkelijk kan wedijveren met een Canadese indian summer. De temperaturen zakken langzaam, maar overdag is het vaak nog prima wandelweer, zeker in de eerste helft van oktober.
November is stiller en frisser, met kortere dagen, maar juist daardoor ook bijzonder rustgevend. Wie houdt van een knapperend haardvuur, een goed boek en lange wandelingen door een leeg landschap, vindt in november een Frankrijk dat volledig anders aanvoelt dan de zomerdrukte.
Wandelen in de herfst
De herfst is een van de beste seizoenen om te gaan wandelen in Frankrijk. De temperaturen zijn mild genoeg voor lange tochten zonder de verzengende hitte van augustus, de paden zijn een stuk rustiger en de kleuren maken elke route extra fotogeniek. Streken als de Pyreneeen, de Cevennen en het Lot zijn dan bijzonder in trek bij wandelaars die de drukte van juli en augustus liever mijden.
Voor wie serieuzer aan de slag wil, is dit ook een goed moment om een wandelvakantie in Frankrijk te plannen, met dagen vol paden door bos en wijngaard en 's avonds een warme maaltijd in een rustige gite.
De beste wijnstreken om te bezoeken
Wil je de wijnoogst met eigen ogen meemaken, dan zijn er talloze streken die zich daar uitstekend voor lenen, van de bekende gebieden rond Bordeaux tot kleinere, minder toeristische wijnstreken in het zuidwesten. Zelf woon ik in de Gers, waar de armagnac-wijngaarden in de herfst een prachtig decor vormen, met rijen druiven die langzaam van groen naar goud en rood verkleuren.
Overweeg je een basis te kiezen voor een paar dagen wijnstreken verkennen, dan is het de moeite waard om te lezen over logeren tussen de wijngaarden. Veel domaines organiseren in deze periode proeverijen en kleine oogstfeesten, en een logeerplek dichtbij scheelt aardig wat rijtijd na een avondje proeven.
Rustig reizen na het hoogseizoen
Net als het voorjaar is de herfst een seizoen waarin je zonder gedrang door je favoriete regio kunt reizen. Restaurants zijn beter bereikbaar, populaire dorpjes zijn weer overzichtelijk en gites zijn makkelijker te boeken, vaak ook tegen een vriendelijkere prijs dan in de zomer. Wie de rust van dit seizoen wil combineren met de laatste warme dagen, kan trouwens ook kijken naar de tips over logeren in de nazomer, dat qua sfeer nauw aansluit bij een vroege herfst.
Houd bij het boeken wel rekening met openingstijden: sommige kleinere musea, restaurants en toeristische attracties gaan na de herfstvakantie eerder dicht of werken met beperkte uren. Even vooraf checken voorkomt teleurstelling ter plekke.
Persoonlijk vind ik de herfst ook een fijne tijd om zelf even geen agenda te hebben. Geen strak schema met musea en stranden, maar een paar dagen waarin je gewoon volgt wat het weer en je zin die dag doen: een lange wandeling als de zon schijnt, een dorpsmarkt als het regent, en 's avonds vroeg naar binnen met iets lekkers uit de streek. Dat rustige ritme is precies waar veel gasten na een druk jaar naar op zoek zijn.
Lees ook:
Edwin — Francofiel & auteur
Edwin is een Nederlander met Franse roots: hij woont en werkt in de Gers, het hart van de Gascogne in Zuid-West Frankrijk. Als rasechte Francofiel reist hij al meer dan twintig jaar door alle uithoeken van Frankrijk en schrijft vanuit eigen ervaring over logeren in gites, chambres d'hotes en vakantiehuizen. Zijn advies is altijd eerlijk, persoonlijk en gebaseerd op wat hij zelf heeft meegemaakt.
Veelgestelde vragen
Dat verschilt per streek en per jaar, maar meestal begint de oogst ergens tussen begin september en begin oktober, afhankelijk van het klimaat en het druivenras.
Ja, zeker de eerste helft van oktober is in veel regio's nog prima wandelweer, met milde temperaturen en minder kans op de hitte van de zomer.
In de meeste gevallen wel, vooral na de herfstvakantie. September zelf kan door de wijnoogst en de nazomer nog relatief in trek zijn.